Sistemet e asistencës në ngasje

Asistencë apo automatizim: dallimi

Sistemet e asistencës të mbështesin: paralajmërojnë ose ndërhyjnë shkurtimisht. Kontrolli mbetet plotësisht në duart e tua.

Automatizimi shkon më tej: automjeti e merr përsipër ngasjen në situata të përcaktuara. Por edhe atëherë mbetesh përgjegjës sa kohë duhet të jesh në gjendje ta rimarrësh kontrollin.

Sistemet më të rëndësishme

• ABS: pengon bllokimin e rrotave — automjeti mbetet i drejtueshëm gjatë frenimit. Kufiri: nuk e shkurton distancën e frenimit mbi akull.
• ESP: frenon rrota të veçanta për ta stabilizuar automjetin. Kufiri: nuk e shpëton dot një shpejtësi hyrjeje qartësisht të tepruar.
• Frenimi automatik i urgjencës: frenon vetë përballë një përplasjeje të afërt. Kufiri: objektet e ngushta si biçiklistët jo gjithmonë zbulohen.
• Tempomati adaptiv: ruan shpejtësinë dhe distancën. Kufiri: reagon vonë ndaj automjeteve që priten përpara.
• Mbajtja e korsisë: korrigjon trajektoren. Kufiri: vijat e fshira ose punimet e çorientojnë.
• Paralajmërimi i këndit të vdekur: sinjalizon automjete në zonën e padukshme. Kufiri: nuk e zëvendëson vështrimin mbi sup.

Tri mënyra veprimi – cili sistem bën çfarë

Sistemet e asistencës ndërhyjnë në shkallë shumë të ndryshme. Kush i njeh tri mënyrat e veprimit e rendit menjëherë çdo sistem të ri – dhe e di sa i lehtëson punën dhe sa jo.

• Informues dhe paralajmërues – sistemi njofton, ti duhet të veprosh: paralajmërim i këndit të vdekur (vëzhgon korsinë fqinje dhe këndin e vdekur), njohja e sinjalistikës (lexon kufijtë e shpejtësisë dhe paralajmëron kur je shumë shpejt), vëzhgues i lodhjes dhe i vëmendjes, asistent i shikimit natën (i bën të dukshëm njerëzit, kafshët dhe objektet në errësirë me infra të kuqe).
• Mbështetës i vazhdueshëm – sistemi rregullon vazhdimisht së bashku me ty: asistent inteligjent i shpejtësisë (ISA) (e përshtat shpejtësinë me kufijtë dhe me rrugën), tempomat adaptiv (ACC) (mban shpejtësinë e vendosur dhe distancën).
• Ndërhyrës i përkohshëm – sistemi ndërhyn shkurt vetë në rast urgjence: frenim automatik i urgjencës (frenon vetë ose e forcon frenimin tënd kur kërcënon një përplasje), asistent urgjence i mbajtjes së korsisë (kthen drejtimin kur i afrohesh shumë vijës).

Mënyrat e veprimit me një vështrim

A informues dhe paralajmërues, B mbështetës i vazhdueshëm, C ndërhyrës (i përkohshëm).

Mba mend: pavarësisht kategorisë – përgjegjësia mbetet e jotja. Asnjë nga tri grupet nuk të liron nga vëzhgimi, parashikimi dhe ndërhyrja.

Klasifikimi dhe përzgjedhja e sistemeve sipas BFU – Byroja zvicerane për parandalimin e aksidenteve: bfu.ch · smartrider.ch.

Kufijtë e të gjitha sistemeve

Sensorët: kamerat dhe radari kufizohen nga bora, shiu i fortë, mjegulla, drita përballë ose papastërtia. Një sensor i mbuluar me baltë thjesht pushon së punuari.

Fizika: asnjë sistem nuk i kalon dot ligjet e fërkimit. Nëse kapja nuk mjafton, nuk mjafton — me apo pa elektronikë.

Ndezja dhe fikja e sistemeve

Shumë sisteme mund të fiken; disa riaktivizohen vetë kur ndizet motori.

E arsyeshme është t’i lësh të ndezura ato që punojnë në sfond — ABS, ESP, frenimi i urgjencës — dhe t’i përdorësh me vetëdije ato që ndërhyjnë në ngasje, si tempomati ose mbajtja e korsisë.

Mbaje mend: sado sisteme të ketë automjeti, ai që ngan je ti dhe ai që përgjigjet je ti. Një asistent është rrjetë sigurie, jo pilot.