E drejta e kalimit

Rregulli bazë i përparësisë

Rregullat e përparësisë përcaktojnë kush kalon i pari në kryqëzime dhe hyrje. Parimi është i thjeshtë: kush ka përparësi vazhdon, kush duhet ta japë pret — dhe e bën qartë e në kohë, jo në metrin e fundit.

Të japësh rrugë do të thotë që tjetri të mos detyrohet të frenojë ose të devijojë. Nëse dikush duhet të hezitojë për shkakun tënd, nuk ke dhënë rrugë si duhet.

Renditja e rregullave të përparësisë

Rregullat e përparësisë ndjekin një renditje të qartë. Vlen gjithmonë rregullimi më i lartë para atij më të ulët:

1. Udhëzimet e policisë (me shenja dore)
2. Sinjalet me dritë (semaforët)
3. Shenjat e trafikut (tabelat)
4. Vijëzimet në rrugë
5. Përparësia ligjore nga e djathta (rregulli bazë)

Një polic që rregullon trafikun ka pra përparësi ndaj semaforit – dhe semafori ndaj shenjës. Përparësia nga e djathta vlen vetëm nëse nuk ekziston asnjë prej këtyre rregullimeve më të larta.

Rregulli bazë: përparësia nga e djathta

• Në kryqëzimet pa sinjalistikë (kryqëzime, degëzime, hyrje) ka përparësi automjeti që vjen nga e djathta.
• Vlen në rrugët dytësore të njëvlershme dhe në zonat 30.
• Përjashtim: automjetet në rrugë kryesore të shënuar kanë përparësi, edhe kur vijnë nga e majta.

Sinjalistika – rastet kryesore

Nr. 3.01
Stop Nr. 3.02
Jep përparësi Nr. 3.03
Rruga kryes. Nr. 3.04
Fundi rr. kryes. Nr. 3.05
Kryqëzim

Tabela STOP (nr. 301)

Para tabelës STOP automjeti duhet të ndalojë plotësisht përpara vijës së ndalimit — edhe kur dukshmëria është e mirë dhe nuk duket asnjë automjet.

Nëse nuk ka vijë, ndalon aty ku e sheh kryqëzimin. Të ndalosh «pothuajse fare» nuk vlen: është një nga gabimet më të ndëshkuara në provimin praktik.

Jep rrugë (nr. 302)

Tabela trekëndore të detyron të japësh rrugë, por jo të ndalosh, nëse hyrja është e mundur në mënyrë të sigurt.

Shpejtësinë duhet ta përshtatësh që të mund të ndalosh nëse del dikush. Kush arrin shumë shpejt te një «jep rrugë» nuk mund ta zbatojë më atë.

Rruga kryesore (nr. 303 / 304)

Tabela e rrugës kryesore tregon se rruga jote ka përparësi ndaj atyre që hyjnë. Tabela e fundit të rrugës kryesore njofton se prej aty vlen sërish rregulli i përgjithshëm.

Të jesh në rrugë kryesore nuk të liron nga kujdesi: llogarit gjithmonë që dikush mund të mos ta respektojë përparësinë tënde.

Daljet e oborreve dhe hyrjet private

Kush del nga një oborr, parking, pikë karburanti ose pronë private në rrugën publike duhet t’u japë rrugë të gjithëve.

Këtu përfshihen edhe këmbësorët në trotuar dhe biçiklistët në korsinë që pret dalja. Përparësia nga e djathta nuk vlen aspak këtu.

Përparësia e automjeteve të veçanta

Automjetet e emergjencës (policia, zjarrfikësit, ambulanca) me dritë blu dhe sirenë kanë përparësi absolute — edhe ndaj atij që qarkullon në rrugë kryesore.

Liroju vendin menjëherë: ngadalëso, zhvendosu djathtas dhe ndalo nëse duhet. Nëse është e nevojshme mund të hipësh në trotuar ose të kalosh vijën e plotë, sa kohë që nuk rrezikon askënd. Kurrë mos hyr në kryqëzim me të kuqe për t’u lëshuar rrugë.

Ngushticat dhe pengesat

Kur rruga ngushtohet —automjete të parkuara, punime, grumbuj bore— pret ai që e ka pengesën në anën e vet; kahu i kundërt kalon i pari.

• Nëse ka tabelë përparësie, shigjeta e bardhë tregon kush kalon.
• Nëse mbërrijnë njëkohësisht, jep rrugë ai që ndalon më lehtë.
• Në pjerrësi si rregull ngjitet ai që e ka më të vështirë të niset sërish.

Rastet e veçanta të përparësisë

Disa situata e shfuqizojnë përparësinë nga e djathta: kthimi majtas, futja në rrjedhë dhe kthimi, daljet, rrethrrotullimi, rrugët malore, vendkalimet e këmbësorëve, automjetet e urgjencës dhe tramvaji.